Янғын һүндереүселәр балаларға янғын ваҡытында үҙ-үҙеңде тотоу тәртибен иҫкә төшөрҙө: "Әгәр һин өйҙә яңғыҙ ҡалһаң һәм янғын сыҡһа: һинең төп бурысың - үҙеңде ҡотҡарыу! Янғын - ҡурҡыныс, әммә ҡағиҙәләрҙе белһәгеҙ, ут һине еңә алмаясаҡ. Был ҡағиҙәне иҫеңдә тот!"

1-се аҙым. Йәшенмә! Был иң мөһим ҡағиҙә. Ҡурҡыныс янағанда, карауат аҫтына йәки шкафҡа инеп йәшенеү теләге барлыҡҡа килә. Бер ҡасан да улай эшләмә! Төтөн өҫкә күтәрелә, ә карауат аҫтында йәки шкафта һауа ҡалмай. Һине табыуы бик ауыр буласаҡ.

2-се аҙым. Фатирҙан йәки йорттан сығып кит. Төтөн аҙ булһа, ишек яғына йүгер. Әгәр бүлмәне төтөн ҡаплап алһа, дүрт аяҡлап шыуышып йөрө. Саф һауа һәр ваҡыт аҫта, иҙәндә. Ут һинең артыңдан килмәһен өсөн янған бүлмәнең ишеген ябып ҡуй. Әгәр ишек ҡыҙыу булһа, уны асма! Уның артында ут-ялҡын. Ишекте ныҡ итеп ябып, уның аҫтындағы ярыҡты еүеш сепрәк (футболка, таҫтамал) менән ҡапла.

3-сө аҙым. Тын юлдарыңды һаҡла. Өйҙә төтөн икән, сепрәкте (теләһә ниндәй футболка, яулыҡ, таҫтамал) еүешлә һәм уның аша тын ал. Был һинең үпкәләреңде ҡотҡарыр һәм һиңә аңыңды юйырға мөмкинлек бирмәҫ.

4-се аҙым. Подъезға сыҡҡас йәки күршеләргә ингәс, шунда уҡ 101 йәки 112 номерҙарына шылтырат. Асыҡ итеп әйт: "Янғын! Минең адресым: урам, йорт, фатир". Диспетчер рөхсәт итмәй тороп, трубканы беренсе булып һалма.

5-се аҙым. Ҡысҡыр. Шау-шыу тыуҙырыуҙан ҡурҡма. Тәҙрәнән йәки балкондан ныҡ итеп: "Янғын! Ярҙам итегеҙ!" тип ҡысҡыр.

6-сы аҙым. Әгәр коридор ишеге яна һәм сығырға ярамай икән, иң алыҫ бүлмәгә ин һәм ишекте биклә. Асыҡ тәҙрә төбөнә мен йәки балконға сыҡ. Урамдағы кешеләр һине күрһен өсөн ҡул болға һәм ҡысҡыр. Бер ҡасан да һыу торбаһы буйлап төшмә һәм беренсе ҡаттан юғарыраҡ йәшәһәң, тәҙрә аша һикермә.

Нимә эшләргә ярамай? Лифт менән файҙаланырға. Ул туҡтап ҡалырға мөмкин. Баҫҡыс буйлап ҡына төш. Ут ҡапҡан бүлмәлә тәҙрәләрҙе асырға ярамай. Утҡа кислород кәрәк, саф һауа ялҡынды нығыраҡ көсәйтә. Әгәр телевизор йәки розетка янып китһә, уларға һыу һибергә ярамай - ток һуғасаҡ. Сығып йүререргә кәрәк. Иң мөһиме, ата-әсәләргә балаларҙы өйҙә яңғыҙ ҡалдырмаҫҡа кәңәш ителә.

"Киске Өфө" гәзите, №44, 6 - 12 ноябрь 2026 йыл

КИРЕ СЫҒЫРҒА